|
Pierwsze badanie kandydata na płetwonurka polega na dokładnym wywiadzie i określeniu ewentualnych przeciwwskazań u osób, którym nurkowanie mogłoby zaszkodzić. Należy także wiedzieć, że nurkowanie jest aktywnością zespołową i każde narażenie podczas nurkowania będzie dotyczyć nie tylko jednego nurka, ale również jego nurkowego partnera. Nurkowanie nie jest sportem niebezpiecznym, niemniej jednak istnieje szereg chorób lub stanów, które mogą dyskwalifikować kandydata na nurka. WYWIAD: w medycynie zawsze najważniejsze jest dobre zebranie wywiadu. Lekarz nurkowy powinien spytać o wiele rzeczy, ja między innymi zawsze zapytam o: choroby uszu - głównym powodem tego pytania jest fakt, że jeśli ktoś miał nawracające zapalenia uszu mógł mieć perforację błony bębenkowej. Jeśli błona bębenkowa nie zarosła się i jest w niej otwór, podczas nurkowania może dostać się woda do ucha środkowego, w konsekwencji tego mogą wystąpić silne zawroty głowy, wystąpienie wymiotów, silny ból, a to może prowadzić nawet do utonięcia. drgawki i padaczkę - to chyba oczywiste, wyobraźcie sobie napad drgawek pod wodą - to też prosta droga do utonięcia. choroby płuc (astmę, odmę opłucnową) - w przypadku astmy występuje tak zwany mechanizm "pułapki powietrznej", czyli utrudnienie wypływu powietrza z płuc (z powodu obrzęku śluzówki i skurczu oskrzeli), co przy wynurzaniu i rozprężaniu się powietrza może sprzyjać pęknięciu płuca i powstaniu odmy opłucnowej. Odma opłucnowa powstaje wtedy ,kiedy pomiędzy płuca a wyściełającą klatkę piersiową opłucną dostanie się powietrze (normalnie jest tam podciśnienie, które utrzymuje płuca w stanie rozprężenia). urazy klatki piersiowej i operacje na klatce piersiowej - nawet dawno przebyte stanowią zagrożenie i mogą doprowadzić do pęknięcia płuca i odmy. wady serca - są często trudno rozpoznawalne, ale wiadomo, że tak zwany "otwór owalny" czyli otwór pomiędzy przedsionkami serca, który normalnie występuje w życiu płodowym i powinien zarosnąć po urodzeniu, u wielu osób (kilka procent populacji) pozostaje, wtedy stanowi zagrożenie nurkowe. Osoby z takim otworem międzyprzedsionkowym są kilka razy bardziej narażone na wystąpienie choroby dekompresyjnej (dawniej zwaną kesonową) czyli DCS (decompression syndrome). lęki i napady paniki - bardzo niebezpieczne w nurkowaniu! Nurkowanie jest dla ludzi OPANOWANYCH - panika zabija na wiele sposobów. Przede wszystkim w panice ludzie mają tendencję do ucieczki w górę.... a niekontrolowane wynurzenie (nurkowo "korek") jest najgroźniejszą rzeczą dla organizmu nurka. Dlaczego? Często ucieczce w górę towarzyszy mimowolne zatrzymanie oddechu a tym samym powietrza w płucach... i kłopot gotowy pod postacią pęknięcia płuca (fachowo "ciśnieniowy uraz płuca"). Niebezpieczeństwo to wynika z fizyki (prawo Boyla i Mariotta) mówiące,że iloczyn objętości i ciśnienia gazów jest stały. W prostych słowach, jeśli na 10 metrach głębokości (2 atmosfery) nabierasz do płuc 5 litrów powietrza to na powierzchni (1 atmosfera) z tych 5 litrów zrobi się 10 -wtedy zatrzymany oddech rozerwie Ci płuca. Kolejnym niebezpieczeństwem jest choroba dekompresyjna przy nagłym wynurzeniu, także wyplucie ustnika w panice...... chyba nie muszę pisać dalej?
to oczywiście nie wszystko o co pytam... BADANIE: czyli właściwe działania lekarskie mające na celu ocenę stanu zdrowia, wykrycie zagrożeń i kwalifikacja do uprawiania sportu. Zestaw czynności może różnić się w zależności od wieku, informacji z wywiadu czy samych znalezisk podczas badania. Typowe badania nurkowe to: badanie podstawowe - obowiązkowo wzrost, waga, ciśnienie tętnicze, tętno, osłuchiwanie płuc i serca otoskopia - obowiązkowo, zajrzenie wziernikiem do uszu i ocena czy błona bębenkowa jest cała, bez ubytków. Lekarz może też dmuchnąć gruszką w ucho lub poprosić o "przedmuchanie się" czyli uciśnięcie dwoma palcami skrzydełek nosa i przy zamkniętych ustach wydmuchanie powietrza tak aby usłyszeć "pyknięcie" w uszach. W ten sposób lekarz może sprawdzić czy błona bębenkowa jest ruchoma (nieruchoma grozi pęknięciem przy zmianach ciśnienia). Przy okazji można zobaczyć zalegającą woskowinę, która po namoczeniu rozmięka i zatyka uszy, warto ją usunąć przed nurkowaniem. Jeżeli ktoś wystawił Ci zaświadczenie do nurkowania bez badania uszu to omijaj już takiego lekarza - naraża Cię na poważne niebezpieczeństwo. rentgen klatki piersiowej - obowiązkowo, pozwala wykryć nieprawidłowości (zagrożenia) płucne. Wynik badania radiologicznego ważny 3 lata. morfologia - także obowiązkowo, przede wszystkim wykrywa niedokrwistość (popularnie anemię). Z butli oddycha się nieco mniej efektywnie niż powietrzem na powierzchni, dlatego niedokrwistość może być groźna przy nurkowaniu. Wynik morfologii jest ważny 3 miesiące. badanie ogólne moczu - obowiązkowo, wykrywa choroby nerek (głównie stwierdzenie obecności białka). Wynik badania jest ważny 3 miesiące.
Dodatkowo czasem są potrzebne: spirometria - badanie czynnościowe pokazujące przepływ powietrza w drogach oddechowych, pozwala wykryć między innymi skurcz oskrzeli (czyli zagrożenie pułapką powietrzną). Można to badanie wykonać metodą uproszczoną wykonując tzw. pomiar szczytowy przepływu (peak flow). Dla badanego różnica jest zasadnicza, przy spirometrii trzeba chwilę pooddychać do aparatu a przy szczytowym przepływie raz solidnie dmuchnąć. badania wydolnościowe - do nurkowania trzeba mieć wydolność, jeśli ktoś ma zadyszkę po przepłynięciu jednego basenu niech najpierw poćwiczy. Sprawdza się tętno i ciśnienie po wysiłku fizycznym np. po 30 przysiadach. EKG - analiza krzywej EKG jest szczególnie cenna w rozpoznawaniu zaburzeń rytmu serca i zaburzeń jego ukrwienia (niedokrwienie czyli choroba wieńcowa), dlatego szczególnie zalecam u osób po 45 roku życia.
|